Towar zepsuł się po miesiącu? Możesz złożyć reklamację – i nie musisz korzystać z gwarancji producenta. Wybór należy do Ciebie. Najczęściej warto rozpocząć od reklamacji u sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową, ponieważ to sklep odpowiada za wadliwy produkt przez 2 lata od dnia jego dostarczenia.
Rękojmia czy gwarancja – co wybrać?
Obecnie w relacji konsument–sprzedawca mówi się przede wszystkim o odpowiedzialności za niezgodność towaru z umową. W praktyce jest to ochrona, którą wcześniej często określano jako rękojmię. Reklamację składasz wtedy bezpośrednio u sprzedawcy, a podstawą jest fakt, że produkt nie działa prawidłowo, nie ma obiecanych właściwości albo nie nadaje się do zwykłego celu.
Gwarancja działa niezależnie od tej odpowiedzialności. Udziela jej gwarant, najczęściej producent, importer albo sprzedawca. Jej zasady wynikają z dokumentu gwarancyjnego, dlatego mogą obejmować naprawę, wymianę, określony serwis lub inne świadczenia. Sprzedawca nie może zmusić Cię do skorzystania z gwarancji.
| Cecha | Niezgodność towaru z umową | Gwarancja |
|---|---|---|
| Kto odpowiada? | Sprzedawca, u którego kupiono produkt | Gwarant wskazany w dokumencie, zwykle producent |
| Podstawa | Przepisy ustawy o prawach konsumenta | Dobrowolne oświadczenie gwaranta |
| Czas trwania | Zasadniczo 2 lata od dostarczenia towaru | Termin i warunki określa gwarancja |
| Możliwe żądania | Naprawa, wymiana, obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy w określonych sytuacjach | To, co przewidziano w dokumencie gwarancyjnym |
Reklamacja u sprzedawcy bywa korzystniejsza, gdy zależy Ci na wymianie produktu, obniżeniu ceny albo zwrocie pieniędzy. Gwarancja może jednak okazać się wygodniejsza, gdy producent zapewnia szybki autoryzowany serwis, a sklep znajduje się daleko lub kupiony sprzęt wymaga specjalistycznej obsługi.
Jak złożyć reklamację krok po kroku?
- Zbierz dowód zakupu – może to być paragon, faktura, potwierdzenie płatności kartą, wyciąg z konta, korespondencja ze sklepem albo inne dokumenty pozwalające ustalić sprzedawcę, datę i przedmiot zakupu.
- Opisz usterkę – napisz, kiedy została zauważona, na czym polega i w jaki sposób produkt zachowuje się nieprawidłowo. Dołącz zdjęcia, nagranie lub opinię serwisu, jeśli pomagają wykazać problem.
- Wskaż podstawę reklamacji – zaznacz, że składasz reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową i kierujesz ją do sprzedawcy.
- Określ żądanie – napisz, czy domagasz się naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy, jeśli wada jest istotna albo zachodzą inne ustawowe przesłanki.
- Zachowaj potwierdzenie – reklamację złóż osobiście za potwierdzeniem, wyślij listem poleconym albo prześlij elektronicznie w sposób pozwalający wykazać datę doręczenia.
W piśmie możesz użyć prostego sformułowania: „Składam reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową. Produkt kupiony dnia… ujawnił następującą wadę… Żądam…”. Nie musisz korzystać z formularza sklepu, jeśli jego treść nie odpowiada Twojemu żądaniu.
Uwaga na formularz gwarancyjny. Nie podpisuj dokumentu, w którym reklamacja zostaje zakwalifikowana jako gwarancyjna, jeśli chcesz dochodzić roszczeń od sprzedawcy. Sklep może próbować skierować Cię do producenta, ale nie odbiera mu to odpowiedzialności za sprzedany towar. Przed podpisaniem sprawdź, czy dokument wskazuje właściwą podstawę reklamacji i Twoje żądanie.
Czego możesz żądać od sprzedawcy?
W pierwszej kolejności możesz domagać się bezpłatnej naprawy albo wymiany towaru na zgodny z umową. Wybrany sposób powinien być możliwy do wykonania i nie może powodować nadmiernych kosztów po stronie sprzedawcy. Naprawa lub wymiana obejmuje także niezbędne koszty, na przykład dostarczenia produktu.
Obniżenie ceny albo zwrot pieniędzy w ramach odstąpienia od umowy wchodzą w grę między innymi wtedy, gdy sprzedawca odmówił naprawy lub wymiany, nie doprowadził towaru do zgodności w rozsądnym czasie, wada nadal występuje albo jest na tyle istotna, że dalsze korzystanie z produktu nie ma sensu.
Twoje podstawowe możliwości to:
- Naprawa – usunięcie usterki bez obciążania Cię kosztami.
- Wymiana – wydanie nowego, zgodnego z umową produktu.
- Obniżenie ceny – zwrot części zapłaconej kwoty proporcjonalnie do wady.
- Odstąpienie od umowy – zwrot towaru i odzyskanie pieniędzy, gdy niezgodność jest istotna albo inne warunki odstąpienia zostały spełnione.
Jeśli wada ujawniła się w ciągu pierwszych 6 miesięcy od dostarczenia towaru, działa domniemanie, że istniała już w chwili dostarczenia. Nie oznacza to, że każda usterka automatycznie prowadzi do zwrotu pieniędzy, ale wzmacnia pozycję konsumenta w sporze o przyczynę problemu.
Co oznacza termin 14 dni?
Sprzedawca ma 14 dni kalendarzowych na ustosunkowanie się do reklamacji. Termin liczy się od momentu, w którym otrzymał Twoje żądanie i mógł się z nim zapoznać. Sama wysyłka odpowiedzi ostatniego dnia nie zawsze wystarczy, jeśli informacja nie dotrze do Ciebie na czas.
Jeżeli sprzedawca nie odpowie w terminie, uważa się, że uznał reklamację za zasadną. Dotyczy to żądania naprawy, wymiany oraz obniżenia ceny określonego przez konsumenta. W takiej sytuacji zachowaj dowód doręczenia reklamacji i wyślij krótkie wezwanie do wykonania uznanego żądania w rozsądnym terminie.
Brak odpowiedzi w 14 dni nie oznacza, że sprzedawca musi naprawić produkt dokładnie tego samego dnia. Oznacza natomiast, że nie może po terminie swobodnie twierdzić, iż samo roszczenie było bezzasadne.
Co zrobić, gdy sprzedawca odmawia?
Poproś o pisemne uzasadnienie odmowy. Sprawdź, czy sklep nie zmienił podstawy reklamacji na gwarancję, nie zakwestionował Twojego żądania bez wyjaśnienia albo nie uzależnił przyjęcia pisma od okazania paragonu. Brak paragonu sam w sobie nie przekreśla reklamacji, jeśli możesz wykazać zakup innym dowodem.
Gdy sprzedawca nie przyjmuje reklamacji, ignoruje termin 14 dni albo odmawia wykonania uznanego żądania, zwróć się do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. Pomoc rzecznika jest bezpłatna. W sporze dotyczącym zakupu zagranicznego wsparcia może udzielić Europejskie Centrum Konsumenckie.
Najważniejsze jest, aby nie ograniczać się do rozmowy telefonicznej. Pisemna reklamacja, precyzyjne żądanie i dowód doręczenia pozwalają wykazać, czego domagałeś się od sprzedawcy i od kiedy biegnie 14-dniowy termin.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie wymagającej oceny dokumentów lub dochodzenia roszczeń przed sądem warto skonsultować się z rzecznikiem konsumentów albo prawnikiem.