Tak, towar można reklamować po wygaśnięciu gwarancji. Gwarancja jest dobrowolnym zobowiązaniem producenta lub sprzedawcy, natomiast odpowiedzialność sprzedawcy za niezgodność towaru z umową wynika z ustawy i działa niezależnie od gwarancji. Przy umowach zawartych od 1 stycznia 2023 r. sprzedawca co do zasady odpowiada za brak zgodności ujawniony w ciągu 2 lat od dostarczenia towaru.
Gwarancja a odpowiedzialność sprzedawcy
Upływ gwarancji nie oznacza automatycznie końca wszystkich praw konsumenta. Reklamację z tytułu gwarancji kieruje się do gwaranta, na przykład producenta, zgodnie z warunkami określonymi w oświadczeniu gwarancyjnym. Reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową składa się natomiast do sprzedawcy.
| Cecha | Gwarancja | Odpowiedzialność za niezgodność towaru z umową |
|---|---|---|
| Podstawa | Dobrowolne zobowiązanie gwaranta | Ustawa o prawach konsumenta |
| Okres trwania | Wynika z warunków gwarancji. Jeśli gwarant nie określił terminu, Kodeks cywilny przewiduje co do zasady 2 lata od wydania rzeczy | Co do zasady 2 lata od dostarczenia towaru |
| Kto odpowiada | Gwarant wskazany w dokumencie gwarancyjnym | Sprzedawca |
| Wpływ na drugą podstawę | Nie wyłącza ustawowych praw konsumenta | Działa niezależnie od gwarancji |
Przy umowach konsumenckich zawartych od 1 stycznia 2023 r. stosuje się przepisy o niezgodności towaru z umową. Wcześniejsze umowy mogą podlegać dawnym przepisom o rękojmi. Dlatego przy ocenie sprawy znaczenie mają nie tylko data końca gwarancji, lecz także data zawarcia umowy, dostarczenia towaru oraz ujawnienia problemu.
Jeżeli niezgodność ujawniła się w ciągu 2 lat od dostarczenia towaru, co do zasady przyjmuje się, że istniała już w chwili dostarczenia. Sprzedawca może próbować wykazać inną przyczynę, na przykład niewłaściwe użytkowanie lub uszkodzenie zewnętrzne. Nie może jednak odrzucić reklamacji wyłącznie dlatego, że gwarancja producenta już wygasła.
Jak złożyć reklamację po gwarancji?
Reklamację najlepiej złożyć w sposób pozwalający udowodnić jej treść i datę doręczenia. Może to być wiadomość e-mail, list, formularz sklepu albo dokument przekazany na innym trwałym nośniku. Zgłoszenie powinno zawierać następujące informacje:
- Dane kupującego i sprzedawcy – należy wskazać, kto kupił towar i od którego przedsiębiorcy.
- Dane zakupu – podaj datę zawarcia umowy, dostarczenia towaru oraz, jeśli ma to znaczenie, jego montażu.
- Opis niezgodności – napisz, na czym polega problem, kiedy pojawił się po raz pierwszy i jak się rozwijał.
- Żądanie konsumenta – wskaż, czy oczekujesz naprawy, wymiany, obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy, jeśli spełnione są warunki ustawowe.
- Dowody – dołącz zdjęcia, nagrania, zamówienie, fakturę, potwierdzenie płatności, protokół montażu i wcześniejszą korespondencję.
Paragon nie jest jedynym dowodem zakupu. Możesz posłużyć się także fakturą, potwierdzeniem płatności kartą lub przelewem, historią transakcji, wiadomością e-mail z zamówieniem albo innym wiarygodnym dokumentem. Brak papierowego paragonu sam w sobie nie przekreśla prawa do reklamacji.
Sprzedawca powinien odpowiedzieć na reklamację konsumenta w ciągu 14 dni od jej otrzymania. Jeżeli nie odpowie w tym terminie, uznaje się, że reklamacja została zaakceptowana. Ten termin dotyczy odpowiedzi, a nie samego wykonania naprawy. Naprawa lub wymiana powinny nastąpić w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.
Czego można żądać od sprzedawcy?
Przy niezgodności towaru z umową uprawnienia konsumenta są uporządkowane w określony sposób. W pierwszej kolejności można żądać doprowadzenia towaru do zgodności:
- Naprawy – sprzedawca usuwa stwierdzony problem na własny koszt.
- Wymiany – sprzedawca dostarcza towar zgodny z umową.
- Obniżenia ceny – możliwe między innymi wtedy, gdy sprzedawca odmówił naprawy lub wymiany albo problem nadal występuje.
- Odstąpienia od umowy – możliwe w przypadkach przewidzianych ustawą, z wyjątkiem niezgodności o charakterze nieistotnym.
Sprzedawca może odmówić wybranego sposobu doprowadzenia towaru do zgodności, jeżeli jest on niemożliwy albo wymagałby nadmiernych kosztów. Jeśli towar był zamontowany przed ujawnieniem wady, a reklamacja prowadzi do naprawy lub wymiany, przedsiębiorca powinien co do zasady pokryć także koszty demontażu i ponownego montażu.
Co zrobić, gdy sprzedawca odmawia?
Poproś o przedstawienie stanowiska na piśmie lub innym trwałym nośniku. Sprawdź, czy sprzedawca ocenił reklamację na podstawie niezgodności towaru z umową, czy ograniczył się do stwierdzenia, że gwarancja wygasła. Taka sama data nie kończy automatycznie ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy.
Jeżeli przedsiębiorca twierdzi, że problem powstał z winy konsumenta, znaczenie mogą mieć zdjęcia, dokumentacja montażu, historia wcześniejszych zgłoszeń oraz opinia niezależnego specjalisty. Przed samodzielną naprawą lub demontażem warto udokumentować stan towaru i umożliwić sprzedawcy jego ocenę, ponieważ ingerencja może utrudnić ustalenie przyczyny niezgodności.
W razie nieuwzględnienia reklamacji możesz zwrócić się o bezpłatną pomoc do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. W sporze ze sprzedawcą można też rozważyć pozasądowe rozwiązanie sprawy przy Inspekcji Handlowej. Droga sądowa pozostaje ostatecznym sposobem dochodzenia roszczeń, gdy wcześniejsze działania nie przyniosą rezultatu.
Najważniejsze jest to, że wygaśnięcie gwarancji nie przekreśla reklamacji. Sprawdź datę zawarcia umowy, dostarczenia towaru i ujawnienia niezgodności, a następnie skieruj zgłoszenie do sprzedawcy na podstawie przepisów o niezgodności towaru z umową.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie wymagającej oceny dokumentów i okoliczności faktycznych warto skonsultować się z rzecznikiem konsumentów lub prawnikiem.
