To, jakie dokumenty do reklamacji są potrzebne, zależy od adresata zgłoszenia. Przy wadliwym produkcie składasz reklamację do sprzedawcy, a przy uszkodzeniu lub zaginięciu przesyłki – do przewoźnika. W pierwszym przypadku najważniejsze są dowód zakupu i opis wady, w drugim zwykle protokół szkody, list przewozowy oraz dokument potwierdzający wartość przesyłki.
Reklamacja produktu a reklamacja przesyłki
Reklamacja wadliwego towaru opiera się na odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową albo na gwarancji, jeśli została udzielona. Konsument może wybrać podstawę zgłoszenia. Sprzedawca nie powinien narzucać zmiany wybranej drogi reklamacyjnej.
W przypadku szkody transportowej adresatem reklamacji jest przewoźnik, a wymagane dokumenty wynikają przede wszystkim z regulaminu konkretnej usługi. Brak dokumentacji może uniemożliwić przyjęcie zgłoszenia albo wydłużyć jego rozpatrywanie. Regulaminy firm kurierskich zmieniają się, a zakres dokumentów może zależeć także od rodzaju przesyłki, ubezpieczenia i tego, kto składa reklamację.
Jakie dokumenty do reklamacji u przewoźnika?
Przy uszkodzeniu paczki najważniejszy jest protokół szkody, najlepiej sporządzony przy odbiorze. Dołącz także zdjęcia opakowania i towaru, dokument potwierdzający wartość przesyłki oraz list przewozowy. Przy zaginięciu protokół szkody nie powstaje, dlatego większe znaczenie ma list przewozowy lub potwierdzenie nadania.
Poniższa tabela przedstawia ogólny zestaw dokumentów wskazywany w materiałach przewoźników. Nie zastępuje aktualnego formularza ani regulaminu danej firmy. Przewoźnik może poprosić o dodatkowe oświadczenie, pełnomocnictwo, zrzeczenie odbiorcy lub dokument potwierdzający własność towaru.
| Przewoźnik | Uszkodzenie – najczęściej wymagane dokumenty | Zaginięcie – najczęściej wymagane dokumenty |
|---|---|---|
| DHL | Protokół szkody, faktura lub paragon albo oświadczenie o wartości, zdjęcia, list przewozowy, pełnomocnictwo lub oświadczenie | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości przesyłki, pełnomocnictwo i oświadczenie |
| DPD | Protokół szkody, faktura lub paragon, zdjęcia, list przewozowy, pełnomocnictwo, oświadczenie i ewentualnie zrzeczenie odbiorcy | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości, pełnomocnictwo, oświadczenie i ewentualnie deklaracja |
| Geis | Protokół szkody, dokument wartości, formularz reklamacyjny Geis, zdjęcia, list przewozowy i oświadczenie | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości, formularz reklamacyjny Geis i oświadczenie |
| InPost | Protokół szkody, dokument wartości, zdjęcia, oświadczenie, list przewozowy i ewentualnie zrzeczenie odbiorcy | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości, oświadczenie i dokładny opis przesyłki |
| FedEx | Protokół szkody, dokument wartości, zdjęcia, oświadczenie, list przewozowy i ewentualnie zrzeczenie odbiorcy | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości i oświadczenie |
| UPS | Protokół szkody, dokument wartości, zdjęcia, oświadczenie, pełnomocnictwo i ewentualnie zrzeczenie odbiorcy | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości, oświadczenie i pełnomocnictwo |
| Pocztex | Protokół szkody, zgłoszenie szkody, dokument wartości, zdjęcia, pełnomocnictwo i oświadczenie | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości, zgłoszenie szkody, pełnomocnictwo i oświadczenie |
| GLS | Potwierdzenie nadania z podpisem kuriera, dokument wartości z marżą, zdjęcia towaru i opakowania oraz protokół szkody, jeśli został sporządzony | Potwierdzenie nadania z podpisem kuriera, dokument wartości z marżą i oświadczenie |
| Orlen Paczka | Potwierdzenie nadania z podpisem, faktura lub paragon oraz zdjęcia towaru i opakowania | Potwierdzenie nadania z podpisem, faktura lub paragon oraz oświadczenie |
| Raben i Rohlig SUUS | Protokół szkody, dokument wartości, zdjęcia, list przewozowy, oświadczenie i ewentualnie zrzeczenie odbiorcy | List przewozowy z podpisem kuriera, dokument wartości i oświadczenie |
Jeżeli reklamację składa nadawca, a odbiorca ma już przesyłkę, przewoźnik może wymagać zrzeczenia się roszczeń przez odbiorcę. Przy dopłacie za wymiary lub sposób zapakowania paczki często potrzebna jest specyfikacja towaru od producenta albo zdjęcia zapakowanej przesyłki.
Co przygotować, reklamując towar u sprzedawcy?
Przepisy nie wymagają jednego, uniwersalnego zestawu załączników ani konkretnego wzoru pisma. Sprzedawca powinien jednak otrzymać informacje pozwalające zidentyfikować zakup, wadę i żądanie konsumenta. Do reklamacji dołącz:
- Dowód zakupu – paragon, fakturę, potwierdzenie płatności, wyciąg z konta lub inne potwierdzenie zawarcia transakcji.
- Opis wady – wskaż, czego dotyczy problem, kiedy został zauważony i w jakich okolicznościach się ujawnia.
- Zdjęcia lub nagranie – pokaż wadę, uszkodzenie, brakujące elementy albo niezgodność produktu z opisem.
- Żądanie konsumenta – określ, czy oczekujesz naprawy, wymiany, obniżenia ceny albo, gdy pozwalają na to przesłanki, odstąpienia od umowy.
Oryginał dowodu zakupu zachowaj. Jeśli sprzedawca potrzebuje produktu do oględzin, ustal sposób i termin jego przekazania. Przy reklamacji po dłuższym czasie od zakupu mogą pojawić się dodatkowe kwestie dowodowe, dlatego dobrze zachować także korespondencję, zdjęcia opakowania i wcześniejsze zgłoszenia.
Przed wysłaniem reklamacji sprawdź, czy komplet zawiera wszystkie podstawowe elementy:
- Dołączono kopię lub skan dowodu zakupu.
- Opisano wadę konkretnie, bez ogólnego stwierdzenia, że produkt „nie działa prawidłowo”.
- Dodano zdjęcia albo inne materiały pokazujące problem.
- Wskazano oczekiwany sposób rozwiązania sprawy.
- Podano dane kontaktowe i adres, na który ma przyjść odpowiedź.
- Zachowano kopię reklamacji oraz potwierdzenie jej doręczenia.
Co powinien zawierać formularz reklamacyjny?
Formularz porządkuje informacje, ale jego konkretny wzór nie zawsze jest prawnie wymagany. Reklamację można złożyć w sposób przyjęty przez sprzedawcę, na przykład pisemnie lub elektronicznie, o ile zgłoszenie pozwala ustalić jego treść i dane klienta.
W dobrze przygotowanym formularzu powinny znaleźć się:
- Dane kontaktowe – imię i nazwisko, adres, adres e-mail lub numer telefonu.
- Dane zakupu – nazwa produktu, data zakupu, cena, numer zamówienia lub numer dokumentu sprzedaży.
- Opis problemu – wada, data jej ujawnienia, sposób działania produktu i okoliczności zdarzenia.
- Żądanie klienta – naprawa, wymiana, obniżenie ceny albo zwrot pieniędzy, jeśli jest uzasadniony.
- Wykaz załączników – dowód zakupu, zdjęcia, protokół szkody lub inne dokumenty.
Sprzedawca powinien ustosunkować się do żądania konsumenta w ciągu 14 dni, gdy przepisy przewidują taki termin dla zgłoszonego żądania. Sam formularz nie zastępuje dowodów dotyczących wady, ale ogranicza ryzyko pominięcia ważnej informacji. Jeżeli sprzedawca odrzuci reklamację, a stanowisko budzi wątpliwości, można skorzystać z pomocy rzecznika konsumentów lub polubownego rozwiązania sporu wspieranego przez UOKiK.
Najprostsza zasada jest taka: przy reklamacji towaru przygotuj dowód zakupu, opis wady, zdjęcia i żądanie. Przy reklamacji kurierskiej dołącz dokument wartości przesyłki, list przewozowy lub potwierdzenie nadania, a przy uszkodzeniu przede wszystkim protokół szkody.