Rękojmia trwa co do zasady 2 lata od dnia wydania towaru konsumentowi. W przypadku rzeczy używanej sprzedawca może skrócić ten okres do 1 roku, ale powinien poinformować o tym kupującego przed zawarciem umowy. Termin liczy się od wydania produktu, a nie zawsze od daty zakupu – obie daty mogą być jednak takie same.
Ile trwa rękojmia?
W sprzedaży konsumenckiej odpowiedzialność sprzedawcy za niezgodność towaru z umową obejmuje co do zasady 2 lata od dnia wydania rzeczy. Potocznie nadal często mówi się o rękojmi. Sprzedawca nie może skrócić tego terminu dla nowego towaru.
Jeżeli kupujesz produkt używany, okres odpowiedzialności może zostać skrócony do roku. Takie ograniczenie powinno być jasno uzgodnione przy sprzedaży. Sam fakt, że rzecz była używana, nie oznacza automatycznie, że ochrona trwa tylko 12 miesięcy.
„Wydanie towaru” oznacza moment, w którym produkt został przekazany kupującemu. Przy zakupie internetowym będzie to zwykle dzień dostarczenia przesyłki, a przy zakupie stacjonarnym – chwila odebrania rzeczy ze sklepu. Data na paragonie lub fakturze może być taka sama, ale nie ona zawsze wyznacza początek biegu terminu.
Rękojmia a gwarancja – czym różnią się terminy?
Rękojmia wynika z przepisów prawa i kieruje się ją do sprzedawcy. Gwarancja jest dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, najczęściej producenta, a jej zakres i czas określa oświadczenie gwarancyjne. Skorzystanie z gwarancji nie odbiera prawa do reklamacji u sprzedawcy, choć w określonych sytuacjach bieg terminu uprawnień z tytułu rękojmi może zostać zawieszony.
| Cecha | Rękojmia | Gwarancja |
|---|---|---|
| Podstawa | Przepisy prawa, w szczególności Kodeks cywilny oraz przepisy konsumenckie | Dobrowolne oświadczenie gwaranta |
| Kto odpowiada? | Sprzedawca | Gwarant, najczęściej producent lub importer |
| Czas trwania | Zwykle 2 lata od wydania towaru, a dla używanego produktu możliwe jest skrócenie do 1 roku | Termin wskazany przez gwaranta, a przy braku takiej informacji co do zasady 2 lata |
| Możliwe rozwiązania | Naprawa, wymiana, obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy na warunkach określonych prawem | Zakres świadczeń wynika z dokumentu gwarancyjnego |
Gwarancja może być korzystniejsza, gdy obejmuje produkt dłużej niż 2 lata albo zapewnia usługi, których nie przewiduje sprzedawca, na przykład odbiór urządzenia przez kuriera. Po wygaśnięciu odpowiedzialności sprzedawcy sprawdzenie karty gwarancyjnej może więc nadal mieć sens.
Jak działa domniemanie wady w pierwszym roku?
Jeżeli niezgodność towaru z umową ujawni się w ciągu pierwszego roku od wydania produktu, przyjmuje się, że istniała już w chwili wydania. W praktyce to sprzedawca powinien wykazać, że problem powstał później, na przykład wskutek niewłaściwego użytkowania.
Po upływie pierwszego roku sytuacja dowodowa jest mniej korzystna dla konsumenta. Może on nadal złożyć reklamację w okresie obowiązywania odpowiedzialności, ale w razie sporu powinien wykazać, że niezgodność miała przyczynę tkwiącą w towarze już w chwili jego wydania.
Przy składaniu reklamacji warto opisać wadę, wskazać żądanie i zachować potwierdzenie zgłoszenia. Dowodem zakupu może być nie tylko paragon, lecz także faktura, potwierdzenie płatności, wiadomość e-mail dotycząca zamówienia lub wyciąg z rachunku.
Najważniejsze znaczenie dla reklamacji mają te terminy:
- Początek biegu – dzień wydania towaru konsumentowi.
- Standardowy okres – 2 lata dla nowego produktu.
- Towar używany – możliwość skrócenia odpowiedzialności do 1 roku.
- Domniemanie wady – pierwszy rok od wydania towaru.
Co zrobić, gdy minie termin rękojmi?
Po upływie okresu odpowiedzialności sprzedawcy sprawdź, czy produkt nadal obejmuje gwarancja. Jeżeli gwarant wyznaczył dłuższy termin, możesz skierować reklamację na zasadach opisanych w karcie gwarancyjnej. Rękojmia i gwarancja są odrębnymi podstawami reklamacji, dlatego wygaśnięcie jednej z nich nie musi oznaczać końca wszystkich uprawnień.
Sprzedawca powinien odpowiedzieć na reklamację konsumenta w ciągu 14 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji i żądania konsumenta. Warto zachować dowód wysłania lub złożenia reklamacji, ponieważ pozwala ustalić, kiedy rozpoczął się ten termin.
W skrócie: rękojmia trwa zwykle 2 lata od wydania towaru, dla rzeczy używanej może zostać skrócona do roku, a w pierwszych 12 miesiącach obowiązuje domniemanie istnienia wady w chwili wydania. Po upływie tego okresu sprawdź warunki gwarancji i pamiętaj o 14-dniowym terminie na odpowiedź sprzedawcy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.
