Rękojmia, czyli w relacjach konsumenckich odpowiedzialność sprzedawcy za niezgodność towaru z umową, trwa co do zasady 2 lata od wydania towaru. Przy rzeczy używanej sprzedawca może skrócić ten okres do 1 roku, ale musi poinformować o tym kupującego przed zakupem.
Najważniejsze terminy:
- 2 lata – odpowiedzialność za nowy towar
- co najmniej 1 rok – gdy sprzedawca skutecznie skróci termin przy towarze używanym
- 14 dni – zwykle tyle ma sprzedawca na odpowiedź na reklamację konsumenta
Ile trwa rękojmia przy nowym towarze?
Przy zakupie nowej rzeczy sprzedawca odpowiada za jej niezgodność z umową przez 2 lata od dnia wydania towaru kupującemu. Jest to ustawowy okres ochrony. Sprzedawca nie może wyłączyć tej odpowiedzialności w umowie zawieranej z konsumentem.
Niezgodność może polegać między innymi na tym, że produkt nie ma właściwości przedstawionych przez sprzedawcę, nie nadaje się do zwykłego zastosowania, został wydany w niekompletnym stanie albo nie odpowiada uzgodnionemu opisowi. W tradycyjnej terminologii mówi się w takich sytuacjach o wadzie fizycznej. Wada prawna występuje natomiast wtedy, gdy na przykład rzecz należy do osoby trzeciej albo jest obciążona prawami innej osoby.
W pierwszym roku od wydania towaru działa korzystne dla konsumenta domniemanie, że niezgodność istniała już w chwili wydania. To sprzedawca musi wówczas wykazać, że problem powstał później i wynika na przykład z niewłaściwego użytkowania.
Co zmienia zakup towaru używanego?
Przy sprzedaży rzeczy używanej sprzedawca może ograniczyć okres swojej odpowiedzialności do 1 roku. Nie może jednak skrócić go jeszcze bardziej. Warunek jest istotny: o krótszym terminie trzeba poinformować kupującego przed zawarciem umowy. Sam fakt, że produkt był używany, nie wystarcza do automatycznego skrócenia ochrony.
W praktyce zwróć uwagę na te zasady:
- Jeżeli sprzedawca poinformował o skróceniu terminu przed zakupem, odpowiedzialność może trwać 1 rok.
- Jeżeli nie było takiej informacji, co do zasady obowiązuje termin 2 lat.
- Sprzedawca nie może wyłączyć odpowiedzialności za wadę, o której konsument nie wiedział przy zakupie.
- Jeżeli znałeś konkretną wadę i zaakceptowałeś ją, nie możesz później reklamować towaru z jej powodu.
W ramach odpowiedzialności sprzedawcy możesz żądać naprawy, wymiany towaru, obniżenia ceny, a w określonych przypadkach także odstąpienia od umowy. Przy reklamacji warto zachować dowód zakupu, choć nie musi nim być papierowy paragon. Może to być również faktura elektroniczna, potwierdzenie płatności lub dokument transakcji online.
Rękojmia a gwarancja – czym się różnią?
Rękojmia i gwarancja to dwie niezależne podstawy reklamacji. Odpowiedzialność za niezgodność towaru z umową kierujesz do sprzedawcy i wynika ona z przepisów prawa. Gwarancja jest dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, najczęściej producenta, importera albo sprzedawcy. Jej warunki określa oświadczenie gwarancyjne.
| Cecha | Rękojmia | Gwarancja |
|---|---|---|
| Podstawa | Przepisy prawa, w szczególności ustawa o prawach konsumenta i Kodeks cywilny | Dobrowolne oświadczenie gwaranta |
| Adresat roszczeń | Sprzedawca | Gwarant wskazany w dokumencie gwarancyjnym |
| Czas trwania | Co do zasady 2 lata, a przy używanym towarze możliwe skrócenie do 1 roku | Termin określa gwarant, na przykład 1, 2 albo 5 lat |
| Zakres uprawnień | Naprawa, wymiana, obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy na zasadach ustawowych | Zakres i sposób realizacji określa dokument gwarancyjny |
Skorzystanie z gwarancji nie odbiera prawa do reklamacji u sprzedawcy. Możesz wybrać podstawę, która w danej sytuacji daje lepsze rozwiązanie. Jeżeli gwarancja obejmuje produkt dłużej niż 2 lata, może zapewniać ochronę po zakończeniu ustawowego terminu odpowiedzialności sprzedawcy.
Co dzieje się z terminem podczas reklamacji?
Zawiadomienie gwaranta o wadzie zawiesza bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu odpowiedzialności sprzedawcy. Termin zaczyna biec dalej po zakończeniu postępowania gwarancyjnego, a w szczególności po odmowie uznania roszczenia. Dzięki temu oczekiwanie na naprawę lub decyzję gwaranta nie powinno pozbawiać konsumenta możliwości skorzystania z drugiej ścieżki.
Nie myl też czasu trwania ochrony z czasem rozpatrywania reklamacji. Sprzedawca powinien odpowiedzieć na reklamację konsumenta w ciągu 14 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie może oznaczać uznanie żądania, zależnie od rodzaju i podstawy reklamacji.
Najkrócej: przy nowym towarze rękojmia trwa 2 lata, przy używanym może zostać skrócona do roku, a gwarancja działa przez okres wskazany przez gwaranta. Obie podstawy są niezależne, więc wybór jednej nie zamyka drogi do drugiej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu ze sprzedawcą warto skonsultować sprawę z miejskim lub powiatowym rzecznikiem konsumentów albo prawnikiem.
