Zwolnienia lekarskie, popularnie nazywane L4, to temat istotny dla każdego pracownika. Z tego artykułu dowiesz się, jak długo można przebywać na L4 w 2026 roku oraz jakie zasady dotyczą zasiłków chorobowych. Omawiamy również, co zrobić, gdy zbliżasz się do wyczerpania limitu dni zwolnienia.
Jak długo można być na zwolnieniu lekarskim L4 w 2026 roku?
W Polsce maksymalny czas, przez który pracownik może przebywać na zwolnieniu lekarskim, wynosi 182 dni w jednym okresie zasiłkowym. Wyjątkiem są przypadki ciąży lub gruźlicy, gdzie ten limit wynosi 270 dni. Warto podkreślić, że te okresy nie są związane z rokiem kalendarzowym, a sumują się ze sobą niezależnie od przyczyny niezdolności do pracy.
Do jednego okresu zasiłkowego wliczają się wszystkie zwolnienia lekarskie, jeśli przerwa między nimi nie przekracza 60 dni. Gdy przerwa jest dłuższa, okres zasiłkowy zaczyna się od nowa, co daje możliwość wykorzystania kolejnych 182 dni zwolnienia.
Jak liczyć okres zasiłkowy?
Okres zasiłkowy liczy się od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Każdy dzień, w tym weekendy i święta, wlicza się do limitu 182 dni. Przykład: Jeśli pracownik był niezdolny do pracy przez 30 dni, a następnie wrócił do pracy na 61 dni, nowy okres zasiłkowy rozpoczyna się od nowa.
Ważne jest również zrozumienie, że okresy niezdolności do pracy wynikające z różnych schorzeń, ale przedzielone krótszymi niż 60 dni przerwami, sumują się do jednego okresu zasiłkowego.
Jakie są zasady dotyczące zasiłków chorobowych?
Podczas choroby pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego, a następnie do zasiłku chorobowego. Wynagrodzenie chorobowe wypłacane jest przez pracodawcę przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy (14 dni dla pracowników powyżej 50. roku życia). Po tym czasie zasiłek chorobowy wypłaca ZUS.
Jak obliczane jest wynagrodzenie na L4?
Wynagrodzenie na L4 wynosi zazwyczaj 80% podstawy wymiaru wynagrodzenia. W przypadku ciąży, wypadku w pracy lub choroby zawodowej pracownik otrzymuje 100% podstawy. Podstawą wymiaru jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia.
Warto podkreślić, że nawet przy krótkich zwolnieniach różnica w wypłacie może być zauważalna, ale nie drastyczna. Dłuższe zwolnienia mogą znacząco wpłynąć na miesięczne dochody.
Czy można uzyskać zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia?
Tak, zasiłek chorobowy przysługuje również po ustaniu zatrudnienia, jeśli niezdolność do pracy powstała w trakcie trwania umowy lub wkrótce po jej zakończeniu. W takim przypadku zasiłek chorobowy można pobierać przez maksymalnie 91 dni.
Warto pamiętać, że w przypadku ciąży lub gruźlicy ten okres może wynosić do 182 dni. Aby uzyskać zasiłek, konieczne jest dostarczenie do ZUS odpowiednich dokumentów, takich jak Z-3 lub Z-3a oraz oświadczenie Z-10.
Co po wyczerpaniu okresu zasiłkowego?
Po wykorzystaniu maksymalnego okresu zasiłku chorobowego (182 dni) osoba, która nadal nie jest zdolna do pracy, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Jest to forma wsparcia, która przysługuje na maksymalnie 12 miesięcy, przy czym wysokość świadczenia wynosi:
- 90% podstawy wymiaru przez pierwsze 3 miesiące,
- 75% podstawy wymiaru w kolejnych miesiącach,
- 100% podstawy wymiaru w przypadku ciąży.
Świadczenie rehabilitacyjne jest przyznawane na podstawie decyzji lekarza orzecznika ZUS. Aby je otrzymać, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku wraz z dokumentacją medyczną potwierdzającą potrzebę dalszej rehabilitacji.
Jakie są warunki uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego?
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje osobom, które wyczerpały okres pobierania zasiłku chorobowego i nadal są niezdolne do pracy, ale rokują odzyskanie zdolności do pracy. Konieczne jest łączne spełnienie warunków: wyczerpanie okresu zasiłkowego, niezdolność do pracy oraz pozytywna prognoza medyczna dotycząca dalszego leczenia.
Świadczenie to jest istotnym elementem wsparcia, które umożliwia kontynuowanie leczenia i rehabilitacji, z nadzieją na powrót do aktywności zawodowej.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika na L4?
Generalnie, pracodawca nie może zwolnić pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim. Istnieją jednak wyjątki od tej reguły, takie jak likwidacja zakładu pracy, upadłość firmy czy zwolnienia grupowe.
Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeśli niezdolność do pracy trwa dłużej niż 3 miesiące przy stażu pracy poniżej 6 miesięcy, lub po wyczerpaniu 182 dni zasiłku chorobowego oraz 3 miesięcy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.
Jakie są konsekwencje nieuzasadnionego korzystania z L4?
Nadużywanie zwolnień lekarskich może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak zwolnienie dyscyplinarne. Pracodawca oraz ZUS mają prawo kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnień. Nieuzasadnione L4 może skutkować koniecznością zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
- Pracodawca może zgłosić wątpliwości do ZUS, co skutkuje kontrolą zwolnienia.
- Oszukiwanie w kwestii L4 to poważne naruszenie prawa z negatywnymi konsekwencjami.
- Kontrole mają na celu sprawdzenie, czy pracownik faktycznie jest niezdolny do pracy.
Co warto zapamietać?:
- Maksymalny czas zwolnienia lekarskiego L4 w 2026 roku wynosi 182 dni, z wyjątkiem ciąży i gruźlicy, gdzie limit wynosi 270 dni.
- Okres zasiłkowy liczy się od pierwszego dnia niezdolności do pracy; przerwa między zwolnieniami nie może przekraczać 60 dni, aby okres się sumował.
- Wynagrodzenie chorobowe wypłacane przez pracodawcę trwa 33 dni (14 dni dla pracowników powyżej 50. roku życia), a następnie zasiłek chorobowy wypłaca ZUS.
- Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego (182 dni) można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne na maksymalnie 12 miesięcy, z różnymi stawkami procentowymi.
- Pracodawca generalnie nie może zwolnić pracownika na L4, z wyjątkiem sytuacji takich jak likwidacja zakładu pracy czy upadłość firmy.
